Sağlık Hizmetlerindeki Yeniliklerin (Inovasyon) Sağlık İşletmelerinin (Kurumlarının) Rekabet Gücü Üzerindeki Etkileri
1. GİRİŞ
Bir inovasyon uygulamasında temel amacın, daha önce keşfedilmemiş olanı keşfetmek değil; gözden kaçan her türlü yöntemsel aksaklığı veya organizasyonel bozukluğu tespit edip mevcut sorunları yeni fikirlerle çözmek ve sorun yaşanmayan sistemleri ise daha iyi işler hale getirebilmek olduğunu ifade ettiğimizde şöyle bir açılım olabilir.
Bu sayede azalan maliyet, artan verim ve oluşan güvenilir marka ismi; işletmelerin, rekabet ortamını kendileri için avantaja dönüştürmesine yardımcı olacaktır. Gelişmiş ekonomilerde pazarlamanın esas fonksiyonu, belirli bir marka alışkanlığı olan tüketiciyi, elindeki üründen vazgeçirmek ve farklı bir ürünü almaya özendirmek üzerine kuruludur. Bunu başarabilmek için temel kriter ise; üretilen tüm ürünlerin, sunulan hizmetlerin müşteri alışkanlık ve beklentilerine uygunluğudur. Örneğin normal boyutlardaki kağıt mendillerin sadece katlama şekli değiştirilerek; mendil paketinin boyutları yaklaşık 2/3 oranında küçültülebilmiştir. Piyasaya ’cep mendil’ kavramının girmesiyle birlikte müşteriler, kullanım kolaylığı açısından daha az yer kaplayan bu mendilleri tercih ederken; işletme de ekstra bir maliyete katlanmak zorunda kalmadan piyasaya bir yenilik sunmuş olmaktadır. Hatta ek maliyetlerin tam aksine, paket boyutları küçüldüğü için birim başına azalan ambalaj maliyetleriyle, işletme bu değişimi kendisi için kazanca dönüştürmektedir.
2. SAĞLIK VE HİZMET SEKTÖRÜNDE YENİLİK KAVRAMI
Hizmet sektöründe müşterilere somut bir ürünün faydası sunulmadığı için; hizmetlerden faydalanan müşterilerin memnuniyeti; müşteri sadakatini belirleyecek tek faktördür. Fakat müşteriyi devamlı olarak memnun etmek isteyen işletmelerin şüphesiz ki kendi organizasyonları için de bazı beklentileri vardır. Dolayısıyla sistem yaklaşımı ile müşteri memnuniyetleri ve organizasyon kısıtları bir arada incelenerek bir uzlaşma noktası bulabilmek önemlidir. İşletmeler, kendi kazançlarını maksimize eden koşullarda çalışırken, müşterilerin beklentilerine de mümkün olan en yüksek düzeyde karşılık vermeye özen göstermelidir.
Sağlık hizmetlerinde yenilikleri 2 ayrı başlık altında inceleyebiliriz.
1. Teknolojik yani hizmetin sunuş biçimini değiştirebilecek nitelikte yenilikler
2. Hizmetin sunum biçiminden ziyade mevzuatsal / kanunsal biçimde yenilikler
Sağlık işletmeleri temel çıkış noktası olarak kaliteli, sürekli ve hızlı hizmet üretmek zaruriyetinde olan kuruluşlardır. Bu çerçeveden hareket ile dünyada sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi anlamında birçok alanda araştırma ve yenilikler gerçekleştirilmektedir. Kişisel sağlıktan, toplumu etkileyen önleyici sağlık çalışmalarına dek yapılan tüm faaliyetlerin temelinde yukarıda bahsi geçen noktalar yer almaktadır.
Özellikle T.C. Sağlık Bakanlığının ülkemizde başlattığı "Sağlıkta Dönüşüm" Projesi çerçevesinde gerek mevzuatsal, gerekse operasyonel alanda birçok değişim ve yenilik sağlanmış, bunların neticesinde kamu hastanelerinde verilen hizmetin gözle görülür biçimde değişime uğradığı tespit edilmiştir.
2.1. Teknolojik Yenilikler
Son yıllarda hastanelerde yaşanan teknolojik yenilik & gelişmelerden en önemlilerinden bahsetmek gerekir ise;
1. Başvuru şekillerinde teknolojik artış. (Kısa Mesaj, Telefon, İnternet, Poliklinikten direkt başvuru gibi)
2. Tedavi Yöntemine yardımcı teknolojik gelişmelerin artışı. (Görüntüleme sistemleri, Robotik ekipmanlar, Teletıp ve bireysel tedavi takip-kontrol ekipmanları)
3. Tedavi sonrası ilaç/görüntüleme evde kontrol mekanizmalarındaki artış. (Mobil Sağlık Hizmetleri, Evde Bakım vb.)
Teknolojik alanda üst kısımda bahsedilen yeniliklerin detaylarına dair bilgi vermek faydalı olacaktır. Örneğin ; Başvuru Sistemleri, Tedaviye yardımcı yöntemler vb. gibi.
Türkiye'de cep telefonun kullanılmaya başlanmasının akabinde, sağlık hizmetlerinin GSM vasıtası ile çeşitli şekillerde sürece dahil edilmesi de mümkün hale gelmiştir. Günümüzde birçok hastane Kısa Mesaj (SMS) ile randevu verebilir konuma ulaşmıştır,
ek olarak, internetin ülkemizde yaygınlaşması ile beraber, web üzerinden hastanelerin randevu vermesi mümkün hale gelmiştir,
telefon ile canlı operatörle yürütülen randevu verme işlemi de otomatize edilmiş, kişilerin telefon tuşlarını kullanarak istedikleri zaman aralığına işlemlerini gerçekleştirilmesi sağlanmıştır.
Geçmişte veri giriş personelleri ile yürütülen kayıt prosedürleri, çeşitli teknolojik araçlar ile günümüzde hastanın kendi başına bu işlemi tamamlayabilir hale getirmiştir.
Bu çerçevede hasta ve yakınlarının hizmeti kolaylıkla kullanabilir hale gelmesi, hem kayıt süreçlerindeki problemleri indirgemiş, buna bağlı olarak da süreçlerde iyileştirmenin pozitif katma değeri gözlemlenmiştir.
Yönlendirme ve kayıt için kullanılan insan kaynaklarındaki azalış ile mali giderlerin kontrol altında tutulması sağlanmıştır.
İlaçların tedavi süreçlerinde kullanımındaki oranları denetlemek, takip etmek adına çeşitli cihazlar kullanıma sunulmuş, bu noktada miyad, stok takibi daha rahat yapılabilir hale getirilmiştir. Yukarıda resmi görülen cihaz ile yatan bir hastanın orderları genel hastane bilgi yönetim sisteminden doktor veya kullanıcı tarafından girildikten sonra, ek bir müdahaleye gerek kalmaksızın hemşire/hasta bakıcıya verilmekte, uygulama hatalarının önüne geçilmektedir.
Tedavi süreçlerin yardımcı olan görüntüleme sistemleri de gittikçe gelişip, konvansiyonel olarak kullanılan basılı medyalardan dijital ortamlara geçiş süreçleri yaşanmaktadır. Bu şekilde hastanın tanı ve tedavi süreleri hızlanmakta, kurumların baskı maliyetleri düşmektedir. (PACS Uygulamaları)
Teletıp uygulamaları ile de zaman - mekan bağımsız iş süreçlerinin uygulanarak, "tedavi için ulaşım kavramının" sorun olmasından kurtulunabilmektedir. Bu konuya ilişkin çarpıcı örneklerden birisi İrlanda bölgesinde pilot olarak teletıp uygulamasından bahsedilebilir. Bu örnekte bir acil servisteki hastaya uzaktan görüntülü - sesli biçimde doktorun konsültasyon yapması, uzaktan erişilebilir ve yönetilebilir medikal ölçüm/tanı cihazları ile bilgiye ulaşması sağlanmıştır.
İlerleyen aşamalarda bu tipteki konsept teletıp uygulama ünitelerinin mobil olarak hizmet verebilmesi için prototip çalışmaları devam etmektedir. Bu bağlamda, ilgili sağlık kurumlarının profesyonel hizmet verme noktasında hastaya her an her noktadan ulaşabilmesi, bu tipteki imkanlar ile çok daha kolaylaşacak, hizmet kalitesi ve ulaşılabilirliği artacağından memnuniyet üst seviyelere ulaşacaktır.
Kronik hastalıkların gittikçe arttığı bilinmektedir. Bu çerçevede yapılacak tedavi biçiminin hastane yerine kişinin kendini daha rahat hissettiği ortamlarda gerçekleştirilmesi, yanıt ve iyileşme süreçlerinde pozitif etki yarattığı, bakım maliyetlerinin azaldığı,daha konforlu bir yaşam alanında hizmet alan kişinin de memnuniyetinin arttığı yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır.
2.2. Mevzuatsal Yenilikler
2002 Yılında, SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın ve bu kurumlara bağlı sağlık kuruluşlarının tek çatı altında toplanması için başlanan çalışmalar ile T.C.Sosyal Güvenlik Kurumu 16 Mayıs 2006 tarihinde kabul edilen 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile Bağkur, SSK ve Emekli Sandığı kurumlarının devredilmesi ile kurulmuştur.T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlıdır.
Temel amacı; sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüel ve malî açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmektir.
Kurumun görevleri şunlardır:
1. Ulusal kalkınma strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak, bu politikaların geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak.
2. Hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmek, haklarının kullanılmasını ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesini kolaylaştırmak.
3. Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin gerekli çalışmaları yürütmek, usûlüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak.
4. Sosyal güvenlik alanında, kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak.
5. Bu Kanun ve diğer kanunlar ile Kuruma verilen görevleri yapmak.
Bu çerçevede belirlenen görevlerini gerçekleştirirken, eski dönemlerde yaşanan birçok karmaşaya da çözüm bulunması için çalışmaktadır. Ülke olarak yıllardır konuşulan ancak TEK ÇATI üzerinden yürütülmesinin ne zaman ve hangi yöntem belirlenememesinin yarattığı fiili sorunlar, bu kurumun kanuni olarak yapacağı işlerin belli olması, tek muhatap olarak tüm paydaşlara hitap etmesi başlı başına bir yenilik olarak adlandırılabilir. Böylece her büyüklükteki sağlık kuruluşu, hizmet verdiği ve akabinde finansal olarak geri ödemesini aldığı (toplam nüfusun %75-80 inini kastediyoruz) kurumu bulabilmiştir.
Aile Hekimliği, 1.2.3. Basamak hizmetler arasındaki koordinasyonun yeniden düzenlenmesi, sadece belirli grup hastalara hizmetten ziyade, tüm halka hizmetin verilmesi (2005 yılı SSK hastanelerinin devri) her noktadan hizmete ulaşım için sağlık personeline yapılan yatırımlar vb gibi " sağlıkta dönüşüm " politikaları içinde yer alan kavramlar, işletmeler adına işin mevzuatsal yenilikleri / düzenlemeleri olmuştur.
Madde bazlı olarak hedeflenenleri yazar isek;
• Yaygın ve Eşit Sağlık Güvencesi : Genel Sağlık Sigortası
• Koruyucu ve Temel Sağlık Hizmetlerinde Seferberlik
o Sağlık Ocaklarına Yeni Çehre ve Yeni Görevler
o Acil Sağlık Hizmetlerinde Sıçrama
o Afetlerde Sağlık Organizasyonu ve Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri (UMKE )
o Kronik Hastalıklar İçin Toplumsal Hareket ve Bilinç Gelişimi
o Bulaşıcı Hastalıklarla Etkili Mücadele
o Geleceğimizin Teminatı : Anne ve Çocuk Sağlığı
o Bağışıklama Programları : Aşılar
o Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Programı
• Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Dönüşüm: Aile Hekimliği
• Hastane Hizmetlerinde Zihniyet Değişimi
o Sağlıkta Ayırımcılığın Kaldırılışı
o Kamu Hastanelerinin Tek Çatı Altına Alınması
o Hastanelerde Yerinden Yönetim
o Hastane Hizmetlerinde Yeniden Yapılanma
o Özel Hastanelerin Kapısının Herkese Açılması
• Sağlıkta İnsan Kaynakları Yönetimi
o insan Kaynaklan Durum Tespiti ve Çözüm Planlaması
o Sağlık İnsan Kaynağı İstihdamında Hamle
o Personel Atamalarında Şeffaflık
o Sağlık Personeli Eğitimi
• Ulusal İlaç Politikası
o İlaç Fiyatlarında İndirim
o Eczanelerin Herkese Açılması
o Akılcı İlaç ve Malzeme Yönetimi
• Her Sağlık Bölgesine Bir Sağlık Şehri
Hastanelerinden denetlenmesinde, eski tarihlerde "Kalite Kriterleri" baz alınmadığından Objektif olmayan sonuçlara ulaşılabiliyordu, Son dönemde, özellikle kamu hastanelerinden gerçekleştirilen "Kalite Denetimleri", Belge Referansları ile çok daha oto-kontrole sahip işletme yapılarına doğru gidişler başlamıştır.
Örneğin; Geçmişte hastalardan alınan geribildirimler sadece sözel ve öznel yapıda iken, günümüzde bunlar belirli formatlarda ve incelenebilir konuma ulaşmıştır.
3.SONUÇ
Bahsi geçen tüm yeniliklerin işletme ve hizmeti alanlar açısından temel faydası maliyet kalemlerindeki tasarruf, hizmet kalitesinin artması, iş/hizmet süreçlerinin hızlanarak, daha sağlıklı karar alınması, tanının belirlenmesi , tedavi uygulanması, kurum içi-dışı faaliyetlerin daha etkin hale getirilmesi biçiminde özetlenir.
Ülkemizde bu noktada sağlık tesislerinin gelişimi ve dönüşümü halen devam etmekte olup, gerek kamu gerekse de özel kurumlarda bu değişime ayak uydurmak, yenilikleri bünyelerinde faaliyete sokmak adına bir çalışma içindedirler. Büyük Eğitim Araştırma Tesisleri, Özel Sağlık Grupları yukarıda sayılan yenilikleri devreye almak adına yatırımlarını sürdürmektedirler.
Globalleşen dünyada bilgiye erişimin inanılmaz boyutlarda arttığı, erişim için kullanılan enstrümanların gittikçe çoğaldığı bir dönemde, proaktif hizmet sunabilen, bunu örgüt yapısı, insan kaynakları ve diğer altyapılarla entegre edebilen işletmelerin çok daha verimli/karlı, rekabet gücü üst seviyede, tercih edilen kurumlar olarak öne çıktıkları görülmektedir. Hizmeti temel fonksiyonlarının dışına taşımış, kişiye özelleştirebilmiş ve bunu her noktadan etkin biçimde takip edebilen sağlık kurumlarının geleceğe dair yatırımları yaptığını rahatlıkla ifade edebiliriz.
4. KAYNAKÇA
1. Dünya Sağlık Örgütü. 21. Yüzyılda Herkese Sağlık. WHO : Copenhagen: WHO Publications; 1998.
2. Genel Sağlık Sigortası ve Sağlık Bakanlığının Değişen Rolü, Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2007
3. Improving Health Systems: The Contribution of Family Medicine. WONCA ; 2002
4. OECD Health Data, OECD Publıcations, 2001.
5. Sağlıkta e-Dönüşüm, Sağlık Bakanlığı, Ankara 2007
6. Sağlıkta e-Dönüşüm İlerleme Raporu, Sağlık Bakanlığı, Ankara 2008
7. Sosyal Güvenlik Kurumu Web Sitesi, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2009
8. Sağlıkta Dönüşüm:Aile Hekimliği, Dr. M. Serhat YAMALI,Sağlık Müdür Yardımcısı, 2009
9. The Healthcare Revolution – Introducing a new way to deliver healthcare services, Corinne Marsolier, e-health2009 ICST Conference, 2009
10. Hasta Tanıma Sistemleri, Prestij Bilgisayar Ltd. Şti. , 2009
11. Avrupa'da Bakım Hizmetleri, Sağlıklı Nesiller Derneği, 2005
12. İnovatif Yeteneklerin Rekabet Üzerine Etkileri Ve Hizmet Sektöründe İnovasyon, Mustafa Balaban, Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü, 2009
13. OECD Sağlık Sistemleri İncelemesi-Türkiye,2008
14. E-Sağlık ve Teletıp, T.C. Sağlık Bakanlığı,2008
15. Kurumsal Hizmet Yönetimi, Abdurrahman ATLI, Performans Yönetimi ve Kalite Geliştirme Dairesi Başkanlığı,2009
Bir inovasyon uygulamasında temel amacın, daha önce keşfedilmemiş olanı keşfetmek değil; gözden kaçan her türlü yöntemsel aksaklığı veya organizasyonel bozukluğu tespit edip mevcut sorunları yeni fikirlerle çözmek ve sorun yaşanmayan sistemleri ise daha iyi işler hale getirebilmek olduğunu ifade ettiğimizde şöyle bir açılım olabilir.
Bu sayede azalan maliyet, artan verim ve oluşan güvenilir marka ismi; işletmelerin, rekabet ortamını kendileri için avantaja dönüştürmesine yardımcı olacaktır. Gelişmiş ekonomilerde pazarlamanın esas fonksiyonu, belirli bir marka alışkanlığı olan tüketiciyi, elindeki üründen vazgeçirmek ve farklı bir ürünü almaya özendirmek üzerine kuruludur. Bunu başarabilmek için temel kriter ise; üretilen tüm ürünlerin, sunulan hizmetlerin müşteri alışkanlık ve beklentilerine uygunluğudur. Örneğin normal boyutlardaki kağıt mendillerin sadece katlama şekli değiştirilerek; mendil paketinin boyutları yaklaşık 2/3 oranında küçültülebilmiştir. Piyasaya ’cep mendil’ kavramının girmesiyle birlikte müşteriler, kullanım kolaylığı açısından daha az yer kaplayan bu mendilleri tercih ederken; işletme de ekstra bir maliyete katlanmak zorunda kalmadan piyasaya bir yenilik sunmuş olmaktadır. Hatta ek maliyetlerin tam aksine, paket boyutları küçüldüğü için birim başına azalan ambalaj maliyetleriyle, işletme bu değişimi kendisi için kazanca dönüştürmektedir.
2. SAĞLIK VE HİZMET SEKTÖRÜNDE YENİLİK KAVRAMI
Hizmet sektöründe müşterilere somut bir ürünün faydası sunulmadığı için; hizmetlerden faydalanan müşterilerin memnuniyeti; müşteri sadakatini belirleyecek tek faktördür. Fakat müşteriyi devamlı olarak memnun etmek isteyen işletmelerin şüphesiz ki kendi organizasyonları için de bazı beklentileri vardır. Dolayısıyla sistem yaklaşımı ile müşteri memnuniyetleri ve organizasyon kısıtları bir arada incelenerek bir uzlaşma noktası bulabilmek önemlidir. İşletmeler, kendi kazançlarını maksimize eden koşullarda çalışırken, müşterilerin beklentilerine de mümkün olan en yüksek düzeyde karşılık vermeye özen göstermelidir.
Sağlık hizmetlerinde yenilikleri 2 ayrı başlık altında inceleyebiliriz.
1. Teknolojik yani hizmetin sunuş biçimini değiştirebilecek nitelikte yenilikler
2. Hizmetin sunum biçiminden ziyade mevzuatsal / kanunsal biçimde yenilikler
Sağlık işletmeleri temel çıkış noktası olarak kaliteli, sürekli ve hızlı hizmet üretmek zaruriyetinde olan kuruluşlardır. Bu çerçeveden hareket ile dünyada sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi anlamında birçok alanda araştırma ve yenilikler gerçekleştirilmektedir. Kişisel sağlıktan, toplumu etkileyen önleyici sağlık çalışmalarına dek yapılan tüm faaliyetlerin temelinde yukarıda bahsi geçen noktalar yer almaktadır.
Özellikle T.C. Sağlık Bakanlığının ülkemizde başlattığı "Sağlıkta Dönüşüm" Projesi çerçevesinde gerek mevzuatsal, gerekse operasyonel alanda birçok değişim ve yenilik sağlanmış, bunların neticesinde kamu hastanelerinde verilen hizmetin gözle görülür biçimde değişime uğradığı tespit edilmiştir.
2.1. Teknolojik Yenilikler
Son yıllarda hastanelerde yaşanan teknolojik yenilik & gelişmelerden en önemlilerinden bahsetmek gerekir ise;
1. Başvuru şekillerinde teknolojik artış. (Kısa Mesaj, Telefon, İnternet, Poliklinikten direkt başvuru gibi)
2. Tedavi Yöntemine yardımcı teknolojik gelişmelerin artışı. (Görüntüleme sistemleri, Robotik ekipmanlar, Teletıp ve bireysel tedavi takip-kontrol ekipmanları)
3. Tedavi sonrası ilaç/görüntüleme evde kontrol mekanizmalarındaki artış. (Mobil Sağlık Hizmetleri, Evde Bakım vb.)
Teknolojik alanda üst kısımda bahsedilen yeniliklerin detaylarına dair bilgi vermek faydalı olacaktır. Örneğin ; Başvuru Sistemleri, Tedaviye yardımcı yöntemler vb. gibi.
Türkiye'de cep telefonun kullanılmaya başlanmasının akabinde, sağlık hizmetlerinin GSM vasıtası ile çeşitli şekillerde sürece dahil edilmesi de mümkün hale gelmiştir. Günümüzde birçok hastane Kısa Mesaj (SMS) ile randevu verebilir konuma ulaşmıştır,
ek olarak, internetin ülkemizde yaygınlaşması ile beraber, web üzerinden hastanelerin randevu vermesi mümkün hale gelmiştir,
telefon ile canlı operatörle yürütülen randevu verme işlemi de otomatize edilmiş, kişilerin telefon tuşlarını kullanarak istedikleri zaman aralığına işlemlerini gerçekleştirilmesi sağlanmıştır.
Geçmişte veri giriş personelleri ile yürütülen kayıt prosedürleri, çeşitli teknolojik araçlar ile günümüzde hastanın kendi başına bu işlemi tamamlayabilir hale getirmiştir.
Bu çerçevede hasta ve yakınlarının hizmeti kolaylıkla kullanabilir hale gelmesi, hem kayıt süreçlerindeki problemleri indirgemiş, buna bağlı olarak da süreçlerde iyileştirmenin pozitif katma değeri gözlemlenmiştir.
Yönlendirme ve kayıt için kullanılan insan kaynaklarındaki azalış ile mali giderlerin kontrol altında tutulması sağlanmıştır.
İlaçların tedavi süreçlerinde kullanımındaki oranları denetlemek, takip etmek adına çeşitli cihazlar kullanıma sunulmuş, bu noktada miyad, stok takibi daha rahat yapılabilir hale getirilmiştir. Yukarıda resmi görülen cihaz ile yatan bir hastanın orderları genel hastane bilgi yönetim sisteminden doktor veya kullanıcı tarafından girildikten sonra, ek bir müdahaleye gerek kalmaksızın hemşire/hasta bakıcıya verilmekte, uygulama hatalarının önüne geçilmektedir.
Tedavi süreçlerin yardımcı olan görüntüleme sistemleri de gittikçe gelişip, konvansiyonel olarak kullanılan basılı medyalardan dijital ortamlara geçiş süreçleri yaşanmaktadır. Bu şekilde hastanın tanı ve tedavi süreleri hızlanmakta, kurumların baskı maliyetleri düşmektedir. (PACS Uygulamaları)
Teletıp uygulamaları ile de zaman - mekan bağımsız iş süreçlerinin uygulanarak, "tedavi için ulaşım kavramının" sorun olmasından kurtulunabilmektedir. Bu konuya ilişkin çarpıcı örneklerden birisi İrlanda bölgesinde pilot olarak teletıp uygulamasından bahsedilebilir. Bu örnekte bir acil servisteki hastaya uzaktan görüntülü - sesli biçimde doktorun konsültasyon yapması, uzaktan erişilebilir ve yönetilebilir medikal ölçüm/tanı cihazları ile bilgiye ulaşması sağlanmıştır.
İlerleyen aşamalarda bu tipteki konsept teletıp uygulama ünitelerinin mobil olarak hizmet verebilmesi için prototip çalışmaları devam etmektedir. Bu bağlamda, ilgili sağlık kurumlarının profesyonel hizmet verme noktasında hastaya her an her noktadan ulaşabilmesi, bu tipteki imkanlar ile çok daha kolaylaşacak, hizmet kalitesi ve ulaşılabilirliği artacağından memnuniyet üst seviyelere ulaşacaktır.
Kronik hastalıkların gittikçe arttığı bilinmektedir. Bu çerçevede yapılacak tedavi biçiminin hastane yerine kişinin kendini daha rahat hissettiği ortamlarda gerçekleştirilmesi, yanıt ve iyileşme süreçlerinde pozitif etki yarattığı, bakım maliyetlerinin azaldığı,daha konforlu bir yaşam alanında hizmet alan kişinin de memnuniyetinin arttığı yapılan araştırmalarla kanıtlanmıştır.
2.2. Mevzuatsal Yenilikler
2002 Yılında, SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın ve bu kurumlara bağlı sağlık kuruluşlarının tek çatı altında toplanması için başlanan çalışmalar ile T.C.Sosyal Güvenlik Kurumu 16 Mayıs 2006 tarihinde kabul edilen 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile Bağkur, SSK ve Emekli Sandığı kurumlarının devredilmesi ile kurulmuştur.T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlıdır.
Temel amacı; sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüel ve malî açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmektir.
Kurumun görevleri şunlardır:
1. Ulusal kalkınma strateji ve politikaları ile yıllık uygulama programlarını dikkate alarak sosyal güvenlik politikalarını uygulamak, bu politikaların geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmak.
2. Hizmet sunduğu gerçek ve tüzel kişileri hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirmek, haklarının kullanılmasını ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesini kolaylaştırmak.
3. Sosyal güvenliğe ilişkin konularda; uluslararası gelişmeleri izlemek, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, yabancı ülkelerle yapılacak sosyal güvenlik sözleşmelerine ilişkin gerekli çalışmaları yürütmek, usûlüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası antlaşmaları uygulamak.
4. Sosyal güvenlik alanında, kamu idareleri arasında koordinasyon ve işbirliğini sağlamak.
5. Bu Kanun ve diğer kanunlar ile Kuruma verilen görevleri yapmak.
Bu çerçevede belirlenen görevlerini gerçekleştirirken, eski dönemlerde yaşanan birçok karmaşaya da çözüm bulunması için çalışmaktadır. Ülke olarak yıllardır konuşulan ancak TEK ÇATI üzerinden yürütülmesinin ne zaman ve hangi yöntem belirlenememesinin yarattığı fiili sorunlar, bu kurumun kanuni olarak yapacağı işlerin belli olması, tek muhatap olarak tüm paydaşlara hitap etmesi başlı başına bir yenilik olarak adlandırılabilir. Böylece her büyüklükteki sağlık kuruluşu, hizmet verdiği ve akabinde finansal olarak geri ödemesini aldığı (toplam nüfusun %75-80 inini kastediyoruz) kurumu bulabilmiştir.
Aile Hekimliği, 1.2.3. Basamak hizmetler arasındaki koordinasyonun yeniden düzenlenmesi, sadece belirli grup hastalara hizmetten ziyade, tüm halka hizmetin verilmesi (2005 yılı SSK hastanelerinin devri) her noktadan hizmete ulaşım için sağlık personeline yapılan yatırımlar vb gibi " sağlıkta dönüşüm " politikaları içinde yer alan kavramlar, işletmeler adına işin mevzuatsal yenilikleri / düzenlemeleri olmuştur.
Madde bazlı olarak hedeflenenleri yazar isek;
• Yaygın ve Eşit Sağlık Güvencesi : Genel Sağlık Sigortası
• Koruyucu ve Temel Sağlık Hizmetlerinde Seferberlik
o Sağlık Ocaklarına Yeni Çehre ve Yeni Görevler
o Acil Sağlık Hizmetlerinde Sıçrama
o Afetlerde Sağlık Organizasyonu ve Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri (UMKE )
o Kronik Hastalıklar İçin Toplumsal Hareket ve Bilinç Gelişimi
o Bulaşıcı Hastalıklarla Etkili Mücadele
o Geleceğimizin Teminatı : Anne ve Çocuk Sağlığı
o Bağışıklama Programları : Aşılar
o Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Programı
• Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Dönüşüm: Aile Hekimliği
• Hastane Hizmetlerinde Zihniyet Değişimi
o Sağlıkta Ayırımcılığın Kaldırılışı
o Kamu Hastanelerinin Tek Çatı Altına Alınması
o Hastanelerde Yerinden Yönetim
o Hastane Hizmetlerinde Yeniden Yapılanma
o Özel Hastanelerin Kapısının Herkese Açılması
• Sağlıkta İnsan Kaynakları Yönetimi
o insan Kaynaklan Durum Tespiti ve Çözüm Planlaması
o Sağlık İnsan Kaynağı İstihdamında Hamle
o Personel Atamalarında Şeffaflık
o Sağlık Personeli Eğitimi
• Ulusal İlaç Politikası
o İlaç Fiyatlarında İndirim
o Eczanelerin Herkese Açılması
o Akılcı İlaç ve Malzeme Yönetimi
• Her Sağlık Bölgesine Bir Sağlık Şehri
Hastanelerinden denetlenmesinde, eski tarihlerde "Kalite Kriterleri" baz alınmadığından Objektif olmayan sonuçlara ulaşılabiliyordu, Son dönemde, özellikle kamu hastanelerinden gerçekleştirilen "Kalite Denetimleri", Belge Referansları ile çok daha oto-kontrole sahip işletme yapılarına doğru gidişler başlamıştır.
Örneğin; Geçmişte hastalardan alınan geribildirimler sadece sözel ve öznel yapıda iken, günümüzde bunlar belirli formatlarda ve incelenebilir konuma ulaşmıştır.
3.SONUÇ
Bahsi geçen tüm yeniliklerin işletme ve hizmeti alanlar açısından temel faydası maliyet kalemlerindeki tasarruf, hizmet kalitesinin artması, iş/hizmet süreçlerinin hızlanarak, daha sağlıklı karar alınması, tanının belirlenmesi , tedavi uygulanması, kurum içi-dışı faaliyetlerin daha etkin hale getirilmesi biçiminde özetlenir.
Ülkemizde bu noktada sağlık tesislerinin gelişimi ve dönüşümü halen devam etmekte olup, gerek kamu gerekse de özel kurumlarda bu değişime ayak uydurmak, yenilikleri bünyelerinde faaliyete sokmak adına bir çalışma içindedirler. Büyük Eğitim Araştırma Tesisleri, Özel Sağlık Grupları yukarıda sayılan yenilikleri devreye almak adına yatırımlarını sürdürmektedirler.
Globalleşen dünyada bilgiye erişimin inanılmaz boyutlarda arttığı, erişim için kullanılan enstrümanların gittikçe çoğaldığı bir dönemde, proaktif hizmet sunabilen, bunu örgüt yapısı, insan kaynakları ve diğer altyapılarla entegre edebilen işletmelerin çok daha verimli/karlı, rekabet gücü üst seviyede, tercih edilen kurumlar olarak öne çıktıkları görülmektedir. Hizmeti temel fonksiyonlarının dışına taşımış, kişiye özelleştirebilmiş ve bunu her noktadan etkin biçimde takip edebilen sağlık kurumlarının geleceğe dair yatırımları yaptığını rahatlıkla ifade edebiliriz.
4. KAYNAKÇA
1. Dünya Sağlık Örgütü. 21. Yüzyılda Herkese Sağlık. WHO : Copenhagen: WHO Publications; 1998.
2. Genel Sağlık Sigortası ve Sağlık Bakanlığının Değişen Rolü, Sağlık Bakanlığı, Ankara, 2007
3. Improving Health Systems: The Contribution of Family Medicine. WONCA ; 2002
4. OECD Health Data, OECD Publıcations, 2001.
5. Sağlıkta e-Dönüşüm, Sağlık Bakanlığı, Ankara 2007
6. Sağlıkta e-Dönüşüm İlerleme Raporu, Sağlık Bakanlığı, Ankara 2008
7. Sosyal Güvenlik Kurumu Web Sitesi, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2009
8. Sağlıkta Dönüşüm:Aile Hekimliği, Dr. M. Serhat YAMALI,Sağlık Müdür Yardımcısı, 2009
9. The Healthcare Revolution – Introducing a new way to deliver healthcare services, Corinne Marsolier, e-health2009 ICST Conference, 2009
10. Hasta Tanıma Sistemleri, Prestij Bilgisayar Ltd. Şti. , 2009
11. Avrupa'da Bakım Hizmetleri, Sağlıklı Nesiller Derneği, 2005
12. İnovatif Yeteneklerin Rekabet Üzerine Etkileri Ve Hizmet Sektöründe İnovasyon, Mustafa Balaban, Milli Prodüktivite Merkezi (MPM) Güneydoğu Anadolu Bölge Müdürü, 2009
13. OECD Sağlık Sistemleri İncelemesi-Türkiye,2008
14. E-Sağlık ve Teletıp, T.C. Sağlık Bakanlığı,2008
15. Kurumsal Hizmet Yönetimi, Abdurrahman ATLI, Performans Yönetimi ve Kalite Geliştirme Dairesi Başkanlığı,2009
Yorumlar
Yorum Gönder